Choć technologia wbijania ścianek szczelnych jest znana od dziesięcioleci, instalacja grodzic pozostaje wymagającym zadaniem. Wymaga dostosowania się do warunków gruntowych, doboru sprzętu i organizacji placu budowy. W tym artykule omawiamy kluczowe aspekty, o których warto pamiętać podczas prac.
Zanim zapadną jakiekolwiek decyzje dotyczące metody instalacji, konieczne jest dokładne zbadanie profilu geotechnicznego. Dlaczego? Bo to rodzaj gruntu determinuje wiele kluczowych czynników: wybór metody wbijania, typ sekcji, wymagany sprzęt i czas potrzebny do zakończenia robót.
Grunty niespoiste (piaski, żwiry) doskonale nadają się do montażu grodzic metodą wwibrowywania. Jeśli jednak w gruncie znajdują się ziarna o ostrych krawędziach, konieczna jest większa moc urządzenia lub zastosowanie wstępnego nawiercania (pre-drilling). Znaczenie ma również nawodnienie, ponieważ suchy grunt stawia znacznie większy opór. Rozwiązaniem mogą być więc tzw. iniekcje wodą (water jetting).
W przypadku gruntów spoistych (glin, iłów) stosuje się raczej wbijanie udarowe. Wwibrowywanie jest utrudnione, ponieważ spoiste grunty tłumią wkładaną w to energię. Duża twardość albo znajdujące się głęboko przeszkody sprawiają, że końcówka sprzętu musi być wzmocniona lub trzeba zastosować nawiercanie wstępne.
Jeżeli w pobliżu znajduje się zabudowa wrażliwa na zniszczenie, czasem stosuje się wbijanie grodzic do wcześniej wykonanego wykopu wypełnionego zawiesiną bentonitowo-cementową lub mieszaniną stabilizującą grunt. Pozwala to zminimalizować drgania i hałas, zapewnia wysoką szczelność i ochronę antykorozyjną.
Wykorzystywana jest też metoda (mixed-in-place). Pozwala stabilizować grunt na miejscu robót przez zmieszanie go ze spoiwem (najczęściej cementowym lub cementowo-bentonitowym). Grodzice wbija się w tę masę, zanim jeszcze stwardnieje, dlatego po stwardnieniu konstrukcja jest tak stabilna. Największymi plusami MIP są brak urobku do wywiezienia oraz możliwość pracy w ciasnej, miejskiej zabudowie. Niski jest też poziom drgań i hałasu.
Pod uwagę należy wziąć nie tylko statyczną wytrzymałość, ale też możliwości pogrążania grodzic. Sprawdzona zasada brzmi: zalecana maksymalna długość profilu w centymetrach odpowiada wartości wskaźnika wytrzymałości na zginanie w cm³/m. To proste kryterium pozwala szybko zweryfikować, czy wybrany profil nadaje się do wbicia na zakładaną głębokość.
W przypadku ścian kombinowanych kluczową rolę pełnią dwuteowniki walcowane lub spawane, ze względu na wysoką sztywność i dobre parametry nośności. Ich właściwe prowadzenie podczas instalacji, z użyciem stabilnej ramy prowadzącej, decyduje o ostatecznej geometrii ścianki. W roli profili pośrednich najlepiej sprawdzają się sekcje Z, ponieważ położenie zamka poza osią symetrii umożliwia ich swobodne dopasowanie do wbitych już pali głównych.
Dwuteowniki wymagają jednak szczególnej uwagi przy zachowaniu prawidłowego rozstawu i równoległości. Każde odchylenie na tym etapie utrudnia późniejsze prowadzenie profili wypełniających.
Dobierając stal wyższej klasy, zwiększamy dopuszczalny poziom naprężeń i tym samym odporność profilu na uszkodzenia podczas wbijania. Przy mroźnej pogodzie, gdy temperatura spada poniżej -5°C, konieczne jest zastosowanie specjalnych środków ostrożności. Jeśli to zignorujemy, może skończyć się uszkodzeniem profilu już podczas wbijania.
Wybór metody wbijania to jeden z najważniejszych elementów planowania robót:
Odpowiedni dobór maszyn ma bezpośredni wpływ zarówno na tempo robót, jak i na jakość gotowej ścianki. Kluczowe jest właściwe dobranie mocy i typu młota lub wibratora do warunków gruntowych i masy profilu.
Wybór między grodzicami a innymi metodami obudowy wykopu, takimi jak szalunki, zależy od warunków gruntowych, głębokości wykopu i wymagań dotyczących szczelności. W projektach, gdzie grodzice nie są konieczne lub opłacalne, wynajem szalunków od wyspecjalizowanych dostawców bywa znacznie bardziej ekonomicznym rozwiązaniem niż zakup własnego sprzętu. Elastyczny wynajem szalunków pozwala też szybko dopasować system do zmieniających się warunków na kolejnych etapach robót, szczególnie w ciasnej zabudowie miejskiej, gdzie każdy metr placu budowy jest na wagę złota.
Instalacja grodzic wymaga holistycznego podejścia: od szczegółowego rozpoznania geotechnicznego, po właściwy dobór profili i metody pogrążania. Każdy błąd na etapie planowania przekłada się na realne koszty i opóźnienia na placu budowy. Tak ważne są więc stosowanie sprawdzonych technik oraz bieżąca kontrola postępów.